Δομή Προγράμματος, Ακολουθίας και Εισόδου/Εξόδου στη ΓΛΩΣΣΑ

Εισαγωγή

Στη ΓΛΩΣΣΑ, η δομή ενός προγράμματος, η δομή της ακολουθίας και οι εντολές εισόδου/εξόδου αποτελούν τα βασικά στοιχεία για την οργάνωση και την εκτέλεση ενός προγράμματος. Η κατανόηση αυτών των δομών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη σωστών και αποτελεσματικών προγραμμάτων.

Στόχος αυτού του μαθήματος είναι να κατανοήσετε:

  • Τη δομή ενός προγράμματος στη ΓΛΩΣΣΑ.
  • Τις βασικές εντολές εισόδου/εξόδου (ΔΙΑΒΑΣΕ, ΓΡΑΨΕ).
  • Τη δομή της ακολουθίας και πώς χρησιμοποιείται.
  • Τους κανόνες σύνταξης και τις βασικές εντολές.
  • Πώς να κατασκευάζετε απλές ακολουθίες εντολών.

Δομή Προγράμματος στη ΓΛΩΣΣΑ

Βασικά Στοιχεία

Ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ αποτελείται από τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

  • Δήλωση Προγράμματος: Ξεκινά με τη λέξη-κλειδί ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ακολουθούμενη από το όνομα του προγράμματος.
  • Δήλωση Μεταβλητών: Χρησιμοποιείται η λέξη-κλειδί ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ για να δηλώσουμε τις μεταβλητές που θα χρησιμοποιήσουμε.
  • Δήλωση Σταθερών: Χρησιμοποιείται η λέξη-κλειδί ΣΤΑΘΕΡΕΣ για να δηλώσουμε τις σταθερές.
  • Αρχή Προγράμματος: Χρησιμοποιείται η λέξη-κλειδί ΑΡΧΗ για να ξεκινήσει το κύριο μέρος του προγράμματος.
  • Τέλος Προγράμματος: Χρησιμοποιείται η λέξη-κλειδί ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ για να τελειώσει το πρόγραμμα.

Δομή ενός Προγράμματος

Η γενική δομή ενός προγράμματος στη ΓΛΩΣΣΑ είναι η ακόλουθη:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ [Όνομα Προγράμματος]
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  [Δήλωση Μεταβλητών]
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  [Δήλωση Σταθερών]
ΑΡΧΗ
  [Εντολές]
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παραδείγματα Δομής Προγράμματος

Παρακάτω παρουσιάζονται κάποια παραδείγματα της δομής ενός προγράμματος:

  • Πρόγραμμα χωρίς μεταβλητές: Ένα πρόγραμμα που εκτελεί απλές εντολές χωρίς την χρήση μεταβλητών.
  • Πρόγραμμα με μεταβλητές: Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί μεταβλητές για την αποθήκευση δεδομένων.
  • Πρόγραμμα με σταθερές: Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί σταθερές για την αποθήκευση σταθερών τιμών.

Παράδειγμα: Ένα απλό πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που εκτυπώνει ένα μήνυμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γειά_Σου
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Γειά σου κόσμε!'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Εντολές Εισόδου και Εξόδου στη ΓΛΩΣΣΑ

Βασικές Εντολές

Στη ΓΛΩΣΣΑ, οι βασικές εντολές για την εισαγωγή και εξαγωγή δεδομένων είναι οι ακόλουθες:

  • ΔΙΑΒΑΣΕ: Χρησιμοποιείται για την εισαγωγή δεδομένων από τον χρήστη.
  • ΓΡΑΨΕ: Χρησιμοποιείται για την εξαγωγή δεδομένων (εκτύπωση) στον χρήστη.

Εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ

Η εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ χρησιμοποιείται για να διαβάσει μια τιμή από τον χρήστη και να την αποθηκεύσει σε μια μεταβλητή.

Σύνταξη:

ΔΙΑΒΑΣΕ [Μεταβλητή]

Παράδειγμα:

ΔΙΑΒΑΣΕ ηλικία

Η εντολή αυτή περιμένει από τον χρήστη να εισάγει μια τιμή, η οποία αποθηκεύεται στη μεταβλητή ηλικία.

Εντολή ΓΡΑΨΕ

Η εντολή ΓΡΑΨΕ χρησιμοποιείται για να εκτυπώσει μια τιμή ή ένα μήνυμα στον χρήστη.

Σύνταξη:

ΓΡΑΨΕ [Τιμή ή Εκφραση]

Παραδείγματα:

  • ΓΡΑΨΕ 'Γειά σου': Εκτυπώνει το μήνυμα Γειά σου.
  • ΓΡΑΨΕ 10 + 5: Εκτυπώνει το αποτέλεσμα της πράξης 15.
  • ΓΡΑΨΕ 'Το αποτέλεσμα είναι: ', 10 + 5: Εκτυπώνει το μήνυμα Το αποτέλεσμα είναι: 15.

Συνδυασμός Εντολών ΔΙΑΒΑΣΕ και ΓΡΑΨΕ

Οι εντολές ΔΙΑΒΑΣΕ και ΓΡΑΨΕ μπορούν να συνδυαστούν για να δημιουργήσουν αλληλεπίδραση με τον χρήστη.

Παράδειγμα:

ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την ηλικία σου: '
ΔΙΑΒΑΣΕ ηλικία
ΓΡΑΨΕ 'Η ηλικία σου είναι: ', ηλικία

Το πρόγραμμα ζητά από τον χρήστη να εισάγει την ηλικία του και στη συνέχεια την εκτυπώνει.

Παράδειγμα: Ένα πρόγραμμα που διαβάζει το όνομα ενός μαθητή και εκτυπώνει ένα μήνυμα χαιρετισμού:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Χαιρετισμός
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΣΥΜΒΟΛΟΣΕΙΡΕΣ: όνομα
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το όνομά σου: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ όνομα
  ΓΡΑΨΕ 'Γειά σου, ', όνομα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Δομή Ακολουθίας

Ορισμός

Η δομή ακολουθίας είναι η απλούστερη δομή ελέγχου σε ένα πρόγραμμα. Στις δομές ακολουθίας, οι εντολές εκτελούνται μια μετά την άλλη, με τη σειρά που εμφανίζονται στο πρόγραμμα.

Χαρακτηριστικά

  • Γραμμική Εκτέλεση: Οι εντολές εκτελούνται με τη σειρά που είναι γραμμένες.
  • Απλή Δομή: Δεν περιλαμβάνει λήψεις αποφάσεων ή επαναλήψεις.
  • Βασική Δομή: Χρησιμοποιείται σε όλα τα προγράμματα ως βάση για πιο σύνθετες δομές.

Παραδείγματα Δομής Ακολουθίας

Παρακάτω παρουσιάζονται κάποια παραδείγματα δομής ακολουθίας:

  • Απλές Εντολές: Εκτέλεση μιας σειράς απλών εντολών, όπως ανάθεση τιμών και εκτύπωση.
  • Αριθμητικές Πράξεις: Εκτέλεση αριθμητικών πράξεων και αποθήκευση των αποτελεσμάτων.
  • Εισαγωγή και Εξαγωγή Δεδομένων: Ανάγνωση δεδομένων από τον χρήστη και εκτύπωση αποτελεσμάτων.

Παράδειγμα: Ένα πρόγραμμα που διαβάζει δύο αριθμούς, υπολογίζει το άθροισμά τους και εκτυπώνει το αποτέλεσμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Άθροισμα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: α, β, άθροισμα
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον πρώτο αριθμό: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ α
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον δεύτερο αριθμό: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ β
  άθροισμα ← α + β
  ΓΡΑΨΕ 'Το άθροισμα είναι: ', άθροισμα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα: Ένα πρόγραμμα που υπολογίζει το εμβαδόν ενός ορθογωνίου:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Εμβαδόν_Ορθογωνίου
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: μήκος, πλάτος, εμβαδόν
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το μήκος του ορθογωνίου: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ μήκος
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το πλάτος του ορθογωνίου: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ πλάτος
  εμβαδόν ← μήκος * πλάτος
  ΓΡΑΨΕ 'Το εμβαδόν του ορθογωνίου είναι: ', εμβαδόν
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παραδείγματα Δομής Προγράμματος και Ακολουθίας

Παράδειγμα 1: Απλό Πρόγραμμα

Ένα απλό πρόγραμμα που εκτυπώνει ένα μήνυμα χαιρετισμού:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Χαιρετισμός
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Καλώς ορίσατε στο μάθημα της ΑΕΠΠ!'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα 2: Πρόγραμμα με Μεταβλητές

Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί μεταβλητές για να αποθηκεύσει και να εκτυπώσει το όνομα ενός μαθητή:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όνομα_Μαθητή
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΣΥΜΒΟΛΟΣΕΙΡΕΣ: όνομα
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το όνομά σου: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ όνομα
  ΓΡΑΨΕ 'Γειά σου, ', όνομα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα 3: Πρόγραμμα με Αριθμητικές Πράξεις

Ένα πρόγραμμα που διαβάζει δύο αριθμούς, υπολογίζει το γινόμενό τους και εκτυπώνει το αποτέλεσμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γινόμενο
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: α, β, γινόμενο
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον πρώτο αριθμό: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ α
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον δεύτερο αριθμό: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ β
  γινόμενο ← α * β
  ΓΡΑΨΕ 'Το γινόμενο είναι: ', γινόμενο
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα 4: Πρόγραμμα με Σταθερές

Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί μια σταθερά για να υπολογίσει το εμβαδόν ενός κύκλου:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Εμβαδόν_Κύκλου
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  π = 3.14
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ακτίνα, εμβαδόν
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την ακτίνα του κύκλου: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ ακτίνα
  εμβαδόν ← π * ακτίνα * ακτίνα
  ΓΡΑΨΕ 'Το εμβαδόν του κύκλου είναι: ', εμβαδόν
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα 5: Σύνθετο Πρόγραμμα Ακολουθίας

Ένα πρόγραμμα που διαβάζει τις βαθμολογίες τριών μαθημάτων, υπολογίζει τον μέσο όρο και εκτυπώνει το αποτέλεσμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Μέσος_Όρος
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: βαθμός1, βαθμός2, βαθμός3, μέσος_όρος
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον βαθμό του πρώτου μαθήματος: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ βαθμός1
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον βαθμό του δεύτερου μαθήματος: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ βαθμός2
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε τον βαθμό του τρίτου μαθήματος: '
  ΔΙΑΒΑΣΕ βαθμός3
  μέσος_όρος ← (βαθμός1 + βαθμός2 + βαθμός3) / 3
  ΓΡΑΨΕ 'Ο μέσος όρος είναι: ', μέσος_όρος
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Ασκήσεις

Άσκηση 1: Απλό Πρόγραμμα

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να εκτυπώνει το ακόλουθο μήνυμα:

Καλώς ορίσατε στο μάθημα της ΑΕΠΠ!

Άσκηση 2: Πρόγραμμα με Μεταβλητές

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει το όνομα ενός μαθητή και να εκτυπώνει το ακόλουθο μήνυμα:

Γειά σου, [όνομα]!

Άσκηση 3: Αριθμητικές Πράξεις

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει δύο ακέραιους αριθμούς, να υπολογίζει το άθροισμα, τη διαφορά, το γινόμενο και το πηλίκο τους, και να εκτυπώνει τα αποτελέσματα.

Άσκηση 4: Εμβαδόν Ορθογωνίου

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει το μήκος και το πλάτος ενός ορθογωνίου και να εκτυπώνει το εμβαδόν του.

Άσκηση 5: Μέσος Όρος Βαθμών

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει τις βαθμολογίες τριών μαθημάτων, να υπολογίζει τον μέσο όρο και να εκτυπώνει το αποτέλεσμα.

Άσκηση 6: Μετατροπή Θερμοκρασίας

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει μια θερμοκρασία σε βαθμούς Κελσίου και να την μετατρέπει σε βαθμούς Φαρενάιτ χρησιμοποιώντας τον τύπο: F = (C * 9/5) + 32.

Άσκηση 7: Εμβαδόν Κύκλου

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει την ακτίνα ενός κύκλου και να εκτυπώνει το εμβαδόν του. Χρησιμοποιήστε την σταθερά π = 3.14.

Άσκηση 8: Σύνθετο Πρόγραμμα

Να γράψετε ένα πρόγραμμα στη ΓΛΩΣΣΑ που να διαβάζει τις διαστάσεις ενός ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου (μήκος, πλάτος, ύψος) και να υπολογίζει και να εκτυπώνει τον όγκο και την επιφάνειά του.